Część druga – Ekonomia barbarzyńcy

Cztery zagrożenia dla humanizmu

Część druga – Ekonomia barbarzyńcy

Współczesny krajobraz ekonomiczny świata wynika z całego szeregu przyczyn, niektóre z nich są wynikiem naturalnych przemian gospodarczych, a w niektórych wypadkach jest to rodzaj, pozbawionego podstaw etycznych, procesu siłowego kształtowania stosunków ekonomicznych. Dzięki temu, iż w procesie tworzenia globalnych relacji ekonomicznych biorą udział i jedne, i drugie, powstaje zjawisko, które cechuje głęboki relatywizm moralny, polegający na manifestacji czynników ekonomicznych jako wartości moralnych. Zjawisko to pozwala na gloryfikację wyników ekonomicznych, jako zastępczej etyki i rodzaju „wyznania wiary”, któremu oddają pokłony szerokie kręgi najwyższych elit społecznych. Moralność ekonomiczną kształtowaną na bazie strategii wojennej i technik logistycznych cechuje szczególny fanatyzm pozwalający na pełną dyskredytację wartości charakterystycznych dla pojęć humanistycznych. Pojęcia współczucia, wyrzutów sumienia, a nawet cierpienia lub dezintegracji jednostki ludzkiej, są ośmieszane i pokrywane ironią.

Z czasem postawa ta przybiera wymiar cynicznej gry słownej, w której jednostka ludzka jest pomijana w ogóle a grupy społeczne są zakwalifikowane, jako element strategii w grze ekonomicznej. Przykładem takiej strategii jest określenie „kapitał ludzki” stworzone bez złej woli, ale w pełni oddające ten rodzaj mentalności ekonomicznej, w którym odziera się człowieka z jakichkolwiek cech społecznych, przynależności, a nawet płci. W określeniu tym podmiotem jest „kapitał” i on umiejscawia przeznaczenie materiału, w tym wypadku człowieka, w strategii działania mechanizmu ekonomicznego. Kapitałem w tym rozumieniu może być przecież materia nieożywiona, zasoby finansowe, czy również stado zwierząt. Człowiek sprowadzony do takiej roli jest tylko materiałem do obrobienia, charakterystycznym, o szczególnych warunkach obróbki, ale tylko materiałem, podmiotem jest warunek ekonomiczny. Dynamika takiego sposobu myślenia zaszła tak daleko, iż ludzie posługujący się nim, nawet nie rozumieją tkwiącej w nim niestosowności. Jest to postawa charakterystyczna dla wielu zjawisk będących w kategoriach etyki przejawami barbarzyństwa. Gdyż pierwszym krokiem do zniszczenia jakiegoś człowieka czy społeczności, a nawet narodu, jest odebranie mu tożsamości, przypisania do nazwy, miejsca i historii, a następnie uprzedmiotowienie go, gdyż wtedy jego tragedia staje się abstrakcyjna.

Nomen omen, słowo „kapitał” zaistniało przecież, jako tytuł dzieła ekonomicznego leżącego u podstaw jednego z najbardziej totalitarnych systemów władzy, jaki znamy. W każdym razie system ten w swoich różnych mutacjach cechował się szczególnym barbarzyństwem, i stosował je na skalę przemysłową, zasłaniając się uwarunkowaniami ekonomicznymi o charakterze wojennym. Wszędzie tam, gdzie humanizm i naturalną etykę zastępowano moralnością ekonomiczną prędzej czy później dochodziło do skompresowania wartości społecznych, powodując kolejne fale kompromisów politycznych. Wszystkie wielkie kryzysy ekonomiczne spowodowane zostały zachłannością i brakiem etyki, a nie presją społeczną, i dokonały się w imię uwarunkowań ekonomicznych, przedstawianych, jako moralne wyrocznie do momentu, w którym następował krach. Niektórzy z ekonomicznych prawodawców do ostatniej chwili, stojąc już w obliczu klęski, powoływali się na swoje ekonomicznie uzasadnione powody moralne, nie widząc błędu logicznego w swojej postawie. Ponieważ to nie etyka ma być ekonomiczna, a ekonomia winna być etyczna. Jeśli zysk staje się bogiem, to staje się dyktatorem bez ograniczeń, a miarą jego działań jest spełnienie za wszelką cenę. Kiedy tą ceną staje się człowiek, ekonomia traci sens, a jej wynik jest moralnym barbarzyństwem stojącym w jawnym konflikcie z humanizmem.

Leonard Jaszczuk

Dziecięca choroba lewicowości w humaniźmie

CZĘŚĆ PIERWSZA – DZIECIĘCA CHOROBA LEWICOWOŚCI W HUMANIZMIE

B
Co myślisz o tym artykule? Wyraź swoją opinię - zgrilluj tosta!
  • bardzo ciekawy-wypieczony tost (3)
  • w porządku-niezła grzanka (0)
  • potrzebny-smaczny tost (0)
  • średni-przeciętny tost (0)
  • nie podoba mi się-spalony tost (0)

2 komentarze

  1. Piękny – naprawdę świetny tekst – powinien być na sztandarach kapitału ludzkiego – ekonomistów, walczących o lepszą przyszłość dla rodzaju ludzkiego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *