Jeffrey Sachs (Łódź 2014): Program dla Polski – 1989 r.

Jeffrey Sachs Program dla Polski 

Część programowa: Program Jeffreya Sachsa dla Polski (Warszawa 1989).

***

Podsumowanie Proponowanego Programu Ekonomicznego Solidarności

Ekonomiczny program Solidarności będzie poszukiwał rozwiązań dla głównych problemów ekonomicznych, z którymi mierzy się Polska poprzez nagłe i całościowe przeskoczenie do gospodarki rynkowej. Ta strategia może być nazywana podejściem „szokowym” wobec polskiego kryzysu ekonomicznego, w przeciwwadze do ogłupiającego podejścia koalicji rządzącej. Program spowoduje wiele ostrych przemian cenowych, ale w ciągu kilku miesięcy ceny będą stabilne, a niedobory zostaną wyeliminowane. Realny dochód robotników zostanie zamortyzowany w trakcie tego procesu. Program ponadto wytworzy dramatyczne urynkowienie gospodarki, w procesie, który rozpocznie się natychmiast i będzie jeszcze przez kilka lat kontynuowany.

Połączenie reformy szokowej cen, stabilizacji i urynkowienia zahamuje staczanie się gospodarki i przywróci gospodarczy wzrost, wytwarzając podtrzymujący się trend wzrostowy standardu życia. Cele, strategia i harmonogram proponowanego programu podsumowane są w dołączonych tabelach. Kolejna tabela opisuje niektóre z fundamentalnych słabości planu ekonomicznego koalicji rządzącej.

Reforma cen

Solidarność wyeliminuje subsydia i ceny kontrolowane natychmiast, aby ustanowić realne ceny w gospodarce. Jest koniecznym, aby Polska mogła funkcjonować jako ekonomia rynkowa. Bez uwolnienia cen, Polska będzie ciągle cierpiała z powodu wielu braków, istnienia czarnego rynku i marnotrawiących inwestycji. Przedsiębiorstwa nie powstaną, albo powstaną w niewłaściwych sektorach, korzystając z wypaczonych cen. Po uwolnieniu cen, ceny żywności, koszty energii – gwałtownie wzrosną. W istocie sektor węglowy osiągnie niesamowite zyski, gdyż ceny węgla utrzymują nieustanny wzrost. Specjalny podatek celowy będzie nałożony na sektor węglowy i inne sektory eksportowe – w celu amortyzacji wyższych cen, wobec stałych wynagrodzeń.

Kluczowym czynnikiem wnoszącym „gospodarkę rynkową” będzie pojedynczy, stabilny kurs wymiany złotego, który zagwarantuje, że wszystkie ceny dóbr międzynarodowych (zarówno importowanych, jak i eksportowanych) będą określone przez ceny na rynkach światowych. Program stabilizacyjny zapewni, że kurs wymiany pozostanie stabilny (jeśli stabilizacja miałaby być przeprowadzona dzisiaj, kurs wymiany mógłby działać stabilizująco przy stosunku 3800 zł za 1 $).

Stabilizacja

Po jednorazowej zmianie cen, program ekonomiczny szybko ustabilizuje gospodarkę, kończąc inflację i niedobory oraz ustanawiając stabilny kurs wymiany. Chroniczna i przyspieszająca inflacja w Polsce spowodowana jest nadmierną emisją złotego przez Bank Centralny i wynikającego z tego kursu wymiany złotówek na dolary. Emisja złotego jest wykorzystywana jako do tanich kredytów o dużych wartościach dla przedsiębiorstw państwowych. Dlatego kluczowa dla stabilizacji będzie eliminacja deficytu budżetowego i kontrola nad kredytem.

Podejście do stabilizacji prowadzone przez koalicję rządową polegało na próbach obcięcia deficytu budżetowego kosztem pracowników, poprzez drastyczne zwiększenie cen żywności. Solidarność zaoferuje bardziej wyważone, a przez to bardziej realne podejście, które niezbyt nadmiernie dotknie robotników. Solidarność zamortyzuje uderzenie wyższych cen żywności, poprzez kompensacyjne zwiększenie wynagrodzeń i obetnie większość deficytu budżetowego poprzez eliminację inwestycji marnotrawiących zasoby oraz poprzez redukcję obciążeń, które wywiera dług zagraniczny.

Ekonomiści Solidarności już wyłożyli propozycję redukcji zewnętrznego obciążenia długiem i zabezpieczyli pomoc międzynarodową dla restrukturyzacji gospodarki. Przez wdrożenie tej propozycji, Polska zacznie otrzymywać wartość dodaną ze źródeł zewnętrznych, zamiast być zmuszoną do wypłacania dużych sum na zewnątrz, co spowoduje dużą, znaczącą ulgę dla budżetu, ograniczając tym samym ból związany z redukcją deficytu budżetowego. Tylko Solidarność posiada międzynarodową wiarygodność, aby zabezpieczyć amortyzację i przyciągnąć „poważne” nowe pożyczki z Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW), Banku Światowego i zaprzyjaźnionych obcych rządów.

Koalicja rządowa nigdy nie przygotowała całościowego programu stabilizacyjnego, w którym środki budżetowe i kredytowe byłyby właściwie uwzględnione i wyjaśnione opinii publicznej. Solidarność przygotuje szczegółowe rozliczenie środków budżetowych, aby zapewnić opinię publiczną, że osiągną oni wymagany rezultat w postaci zatrzymania inflacji i eliminacji niedoborów, przy zachowaniu stabilnej wartości złotego.

Program „szoku” i poziom życia

Dla niektórych ludzi program „szoku” wygląda na bardzo niebezpieczny, uważają tak z powodu strachu, iż spowoduje on gwałtowne obniżenie się poziomu życia. Po prawdzie, starannie zaprojektowany program „szoku” może ochronić poziom życia pomimo poważnych „dostosowań” cen. Na początku program „szoku” spowoduje pojawienie się nowych zasobów w polskiej gospodarce, pochodzących z zagranicy, dlatego w ogólnym ujęciu nastąpi większa ilość towarów w obiegu. Dzięki temu właśnie programowi, Solidarność wypłaci niewiele na poczet obcego długu i uzyska nowe pożyczki z zagranicy.

Co więcej, na początku programu mniej towarów produkowanych w gospodarce, będzie przeznaczanych na marnotrawiące inwestycje, pozostawiając przynajmniej tyle, co poprzednio, o ile nie więcej, do konsumpcji. Oczywiście reforma cen przysłuży się niektórym sektorom, a zaszkodzi innym. Działania podatkowe i częściowa indeksacja wynagrodzeń pomogą natomiast wyrównać te obciążenia.

Nawet w sytuacjach, gdzie wzrost pensji będzie opóźniony w stosunku do wzrostu cen, realny poziom życia będzie prawdopodobnie zachowany, lub wzrośnie on na początku programu. Po pierwsze, wiele towarów nie jest dostępnych po cenach obecnych, a tylko po cenach czarnorynkowych. Tym samym, podniesienie tych cen, tak naprawdę nie obniży poziomu życia, dopóki nowe ceny będą na poziomie, bądź poniżej cen czarnorynkowych, co prawdopodobnie będzie dotyczyć wielu dóbr. Po drugie, wyeliminuje się zmarnowany czas, spędzony w kolejkach. Po trzecie, koniec inflacji zwiększy siłę nabywczą robotników, odkąd wartość pieniądza w ich portfelach nie będzie już zmniejszała się każdego dnia.

Pomimo że program „szoku” spowoduje zakłócenia w krótkim okresie i z pewnością wywoła ból u części społeczeństwa, przeskok do gospodarki rynkowej doprowadzi do dramatycznego wzrostu produktywności i tym samym wzrostu poziomu życia w przeciągu najbliższych pięciu lat.

W każdym razie: nie ma innej realnej alternatywy. Jeżeli Polska przeskoczy do gospodarki rynkowej, to obecna niedola i chaos się skończą. Podejście koalicji rządowej nigdy nie zatrzyma inflacji i gospodarka stoczy się w kierunku hiperinflacji. Niska produktywność Polski będzie coraz bardziej staczać ją poniżej poziomu gospodarek Europy Zachodniej.

Urynkowienie

Solidarność agresywnie zainicjuje sektor gospodarki prywatnej. Solidarność będzie zachęcać do szerokiego zakresu aktywności prywatnej, włączając w to samozatrudnienie, spółki, spółki giełdowe i spółdzielnie. To możliwe i konieczne, aby bardzo szybko przygotować podstawę pod aktywność prywatną, czego koalicja rządowa nie wykonała. Natychmiastowo Solidarność wyeliminuje szeroki wachlarz ograniczeń i karzących podatków, które krępują sektor prywatny. Licencje na import i eksport będą zniesione, a prawo do eksportu oraz importu, będzie dla przedsiębiorstw prywatnych dozwolone automatycznie. Pozwoli się na wolny przepływ kapitału z i do Polski, który pomoże Polsce przyciągnąć bezpośrednie inwestycje zagraniczne.

Jak tylko Polska gospodarka będzie coraz bardziej urynkawiana, wzrośnie jej wymiana handlowa, a całościowa ekonomiczna integracja z państwami Europy Zachodniej będzie się umacniała. Udział handlu z państwami RWPG (Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej) zmniejszy się odpowiednio. Do jakiego stopnia będzie to możliwe? Handel z państwami wschodnimi powinien odbywać się na zasadach rynkowych, a nie powinien być prowadzony na podstawie planów rządu.

Jeszcze inne niezwłoczne kroki zostaną podjęte:

Zagraniczne banki inwestycyjne i komercyjne będą zachęcane do udziału w gospodarce polskiej. Będą powołane nowe, prywatne krajowe banki, mające współdziałać z istniejącymi instytucjami bankowymi. Komisja Wolnego Handlu, powołana przy parlamencie, będzie czuwać na tym, aby prywatne firmy cieszyły się prawami na równi z przedsiębiorstwami państwowymi (w zakresie dostępu do kredytów, wkładów itp.).

Istniejący sektor państwowy stanie się konkurencyjny dzięki trzem zabiegom. Rady robotnicze zwiększą swój udział w zarządzaniu przedsiębiorstwami państwowymi, aby zapewnić, że przedsiębiorstwa te będą prowadzone w sposób efektywny i prawy. Ponadto, zostanie powołana Komisja Antymonopolowa, raportująca przed parlamentem, która szybko rozbije wielkie państwowe przedsiębiorstwa na mniejsze, bardziej konkurencyjne jednostki. Wreszcie, w ciągu kilku lat, główne części sektora państwowego będą prywatyzowane. Małe przedsiębiorstwa (takie jak te obecne w sektorze usług) można sprywatyzować szybko, podczas gdy duże przedsiębiorstwa wymagają bardziej złożonych, a przez to wydłużonych procesów prywatyzacyjnych. Oczywiście, wiele przedsiębiorstw pozostanie w sektorze publicznym.

Korzyści z programu „szoku”

  • Początkowe, dramatyczne zmiany w strukturze cen spowodują pewne zaburzenia, ale stworzą również podstawę pod gospodarkę rynkową.
  • Redukcja rat zadłużeniowych, nowe pożyczki z zagranicy, obcięcie marnotrawiących wydatków inwestycyjnych oraz częściowa indeksacja wynagrodzeń – złagodzą skutki początkowego szoku.
  • W przeciągu kilku miesięcy – ceny ustabilizują się, a niedobory zostaną wyeliminowane.
  • Podczas pierwszego roku, sektor prywatny będzie intensywnie zachęcany do zakładania nowych przedsiębiorstw, przez co pojawią się nowe oferty pracy.
  • Podczas kolejnych lat – sektor publiczny będzie zmniejszany i czyniony bardziej konkurencyjnym.

Tabela 1.  Cele stabilizacji i urynkowienia:

Stabilizacja

Stałe ceny bez niedoborów.

Zrównoważony budżet.

Eliminacja nadmiernego kredytowania dla państwowych przedsiębiorstw.

Rozwiązanie kwestii zadłużenia zewnętrznego poprzez redukcję sumy zadłużenia.

Reforma cen

Eliminacja kontroli cen i subsydiów.

Stabilna, unikatowa i wymienna waluta.

Kompensacyjne wyrównanie wynagrodzeń w połączeniu z reformą cen.

Urynkowienie gospodarki

Prawna i regulacyjna podstawa dla dynamicznego rozwoju sektora prywatnego i rozbicie dużych przedsiębiorstw państwowych na mniejsze, bardziej konkurencyjne jednostki.

Prywatyzacja wielu przedsiębiorstw państwowych.

Tabela 2.  Strategia osiągnięcia stabilizacji, reformy cen i urynkowienia:

Stabilizacja

Strategia eliminacji inflacji składa się z kilku elementów. Jej celem jest eliminacja emisji pieniądza przez Bank Centralny, a przez to ustabilizowanie poziomu kursu Złotego. Stabilny Złoty wraz z wolnym rynkiem sprawią, że ceny krajowe również pozostaną stabilne. Strategia ta ochroni poziom konsumpcji ludności. Różni się to od strategii rządowej, starającej się równoważyć budżet głównie poprzez podnoszenie cen energii i żywności.

Żeby wyeliminować emisję pieniądza, Rząd będzie szybko:

Eliminował subsydia dla przedsiębiorstw i części ludności, przy częściowej kompensacji w postaci podniesienia wynagrodzeń.

Drastycznie obniżał poziom wydatków inwestycyjnych, skupiając się na firmach, które wydzierżawiają swoje zasoby po nowych cenach rynkowych.

Wprowadzał ścisłą kontrolę udzielanych kredytów dla przedsiębiorstw państwowych z Banku Centralnego i banków komercyjnych.

Eliminował opłaty netto dla komercyjnych banków zagranicznych (albo poprzez ponowne przeliczenie odsetek, formalną redukcję długu – Plan Bradie’go /długoterminowe instrumenty, na które zamieniono zadłużenie wobec Klubu Londyńskiego, dla kilku krajów, w tym dla Polski/, albo poprzez natychmiastowe jednostronne decyzje).

Pozyskiwał nowe kredyty z MFW (Międzynarodowy Fundusz Walutowy) i Banku Światowego.

Reforma cen

Strategią jest ustanowienie cen rynkowych dla gospodarki. Żeby to zrobić, Rząd będzie szybko:

Eliminował subsydia i kontrolę cen.

Unifikował kurs wymiany i liberalizował handel poprzez wyeliminowanie licencyjnych ograniczeń dla importu i eksportu. Ceny krajowe wymiennych dóbr będą więc określone przez ceny światowe.

Niektóre gałęzie (takie jak sektor węglowy) będą cieszyły się wyjątkowym wzrostem zysków po zmianie cen. Niektóre z tych nadzwyczajnych zysków będą opodatkowane w celu zebrania przez Rząd środków na wyrównanie pracownikom wzrostu cen podwyżką wynagrodzeń.

Urynkowienie gospodarki

Strategia dla urynkowienia gospodarki zawiera: ustanowienie podstawy dla dynamicznego rozwoju sektora prywatnego; rozbicie istniejących przedsiębiorstw państwowych tak, żeby mogły działać jako mniejsze, bardziej konkurencyjne firmy; prywatyzację części sektora publicznego, zaczynając od mniejszych firm w branży usługowej, aż po duże przemysłowe zakłady w przyszłości.

Żeby promować sektor prywatny, Rząd będzie szybko:

Eliminował ograniczenia w tworzeniu prywatnych przedsiębiorstw (samozatrudnienie, spółki, spółki giełdowe i spółdzielnie).

Gwarantował równe traktowanie przedsiębiorstw prywatnych i państwowych przez administrację państwową.

Tworzył Komisję Wolnego Handlu, odpowiadającą przed Senatem, dla promocji sektora prywatnego.

Eliminował licencje i innych ograniczenia w handlu dla towarów eksportowanych i importowanych przez firmy prywatne.

Ustalał niskie i płaskie stawki podatkowe dla osób, jak i przedsiębiorstw prywatnych i państwowych.

Powoływał niezależne banki komercyjne, w tym oddziały banków zagranicznych.

Zapraszał zagraniczne banki inwestycyjne, w tym głównie te z nich mające oddziały w Polsce.

Eliminował ograniczenia nakładane na bezpośrednie inwestycje zagraniczne.

Żeby uczynić sektor państwowy bardziej konkurencyjnym Rząd będzie:

Dzielił monopole państwowe na mniejsze niezależne jednostki (Komisja Antymonopolowa podległa nadzorowi parlamentu – zostanie powołana, aby zaprojektować i przeprowadzić ten proces).

Umacniał rolę rad robotniczych tak, aby mogły one uczestniczyć w zarządzaniu przedsiębiorstwami państwowymi i asystować Rządowi w monitorowaniu finansowych działań przedsiębiorstw.

Rządowy program prywatyzacyjny będzie oparty na idei, że rozmiar i tempo prywatyzacji będą różniły się w różnych sektorach. Małe przedsiębiorstwa, szczególnie te z sektora usługowego, mogą być sprywatyzowane najszybciej i najprościej. Wielkie przedsiębiorstwa będą wymagały szczegółowego dochodzenia, aby określić, czy stanowią one dobre kandydatury do prywatyzacji, i jeśli tak, to do jej przeprowadzenia zostanie wybrana najlepsza metoda. Niektóre „naturalne monopole” (gdzie wielkoskalowe ilości produkcji są wymagane do funkcjonowania) pozostaną w sektorze publicznym.

Aby przeprowadzić prywatyzację, Rząd będzie:

Poszukiwał technicznej pomocy Banku Światowego.

Zapraszał zagraniczne banki inwestycyjne, aby zasugerowały schematy działań i przygotowały wyceny przedsiębiorstw do prywatyzacji.

Przygotowywał w przeciągu jednego roku rozległy program prywatyzacyjny przedsiębiorstw państwowych.

Tabela 3. Przybliżona chronologia Programu Ekonomicznego:

Okres przygotowawczy

Określenie składu grupy operacyjnej dla programu ekonomicznego (patrz:Tabela 4).

Informacyjne w charakterze rozmowy z MFW, Bankiem Światowym i innymi kredytodawcami, aby przyspieszyć pozyskanie nowych pożyczek wspierających program ekonomiczny.

Informacyjne w charakterze rozmowy z zagranicznymi bankami inwestycyjnymi i komercyjnymi.

Przesłuchania przed Komisją Gospodarczą senatu w sprawie przyszłych reform gospodarczych (ich celem będzie określenie utrudnień dla sektora prywatnego w Polsce).

Okres działania programu: najpilniejsze działania

Unifikacja i naprawa kursu wymiany, z gwałtowną dewaluacją oficjalnego kursu wymiany (dzisiaj, odpowiednią nową stawką byłby kurs około 3500 zł za 1 $).

Zaraz po dewaluacji, wdrożeniu budżetowych i finansowych działań, najważniejsze będzie utrzymanie stabilności kursu tak, żeby nie było różnicy pomiędzy stawką oficjalną a czarnorynkową.

Handel zagraniczny może być prowadzony bez ograniczeń przez wszystkie przedsiębiorstwa, gospodarstwa domowe oraz instytucje finansowe (nie będzie konieczne żadne zrzeczenie się zarobków uzyskanych z wymiany przeprowadzanej za granicą).

Zniesienie praktycznie wszystkich subsydiów.

Zarezerwowanie i przeznaczenie ½ do ¾ oszczędności z obcięcia subsydiów na zwiększenie wynagrodzeń.

Stworzenie specjalnego podatku od zysku dla sektora węglowego, aby skompensować gwałtowny wzrost zysków tego sektora.

Zakończenie udzielania kredytów po preferencyjnych stawkach przez Bank Centralny dla wszystkich przedsiębiorstw państwowych, za wyjątkiem developerów budownictwa społecznego.

Podniesienie oprocentowania za udzielenie kredytu ponad inflację.

Gwałtowne obcięcie kredytów inwestycyjnych udzielanych przez Bank Centralny, szczególnie dla przynoszących straty gałęzi gospodarki.

Zniesienie licencji na import i eksport dla przedsiębiorstw prywatnych.

Zniesienie nadmiernych obciążeń podatkowych nakładanych na pracę.

Wprowadzenie niskiego i płaskiego podatku od towarów importowanych (20% wartości importowanych dóbr).

Rozpoczęcie formalnych negocjacji z MFW i Bankiem Światowym w sprawie finansowego wsparcia dla programu ekonomicznego.

Powiadomienie banków komercyjnych, które udzieliły Polsce kredytu, o potrzebie rozpoczęcia negocjacji w sprawie redukcji zadłużenia, w kontekście Planu Bradie’go. Zaplanowanie i poproszenie banki o tymczasowe finansowanie przez nie odsetek od zadłużenia, których okres zapadalności jest krótszy niż 12 miesięcy.

Zawieszenie spłat odsetek dla wszystkich banków komercyjnych, do czasu rozpatrzenia przez nie nowej umowy w sprawie przedłużenia tymczasowej linii kredytowej.

Powiadomienie kredytodawców zrzeszonych w Klubie Paryskim (oficjalnego przedstawiciela) o potrzebie całościowego trzyletniego przełożenia spłaty odsetek i głównej sumy zadłużeniowej.

Wystosowanie prośby o zniesieniu długu do krajów RWPG.

Okres działania programu: miesiące 1 – 3

Stworzenie systemu prywatyzacji małych przedsiębiorstw (np.: restauracji, sklepów, transportu).

Rozpoczęcie działania Komisji Antymonopolowej jak i Komisji Wolnego Handlu.

Wprowadzenie prawa ustanawiającego niskie i płaskie stawki podatkowe, dla osób i przedsiębiorstw prywatnych.

Poddanie pod obrady prawa znoszącego ograniczenia dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

Rozpoczęcie procesu zwiększania udziału rad pracowniczych w zarządzaniu finansami głównych przedsiębiorstw państwowych.

Nadzwyczajne linie kredytowe będą udostępniane dla firm państwowych, tylko w celu wypłacenia wynagrodzeń. Dla tych firm wszystkie kredyty inwestycyjne będą obcięte, podczas okresu udzielania i spłaty pożyczek na wynagrodzenia.

Utrzymanie wysokich i realnych stóp procentowych, jako wsparcia dla stabilności cen oraz kursu wymiany waluty.

Stworzenie wewnętrznego rynku kredytów krótkoterminowych, działającego pomiędzy przedsiębiorstwami.

Podpisanie listu intencyjnego z MFW w sprawie trzyletniej „Rozszerzonej Umowy”.

Podpisanie programu z Bankiem Światowym w sprawie „Strukturalnej Pożyczki Dostosowawczej”.

Otwarcie miejscowych biur MFW i Banku Światowego dla ich rezydentnej reprezentacji.

Okres działania programu: miesiące 3 – 12

Zainicjowanie reform prawa podatkowego (zwłaszcza zastąpienie podatku obrotowego pośrednimi podatkami zależnymi od wartości VAT i stworzenie niskiej, płaskiej stawki podatku dochodowego).

Pozwolenie na powołanie nowych prywatnych banków.

Wzmocnienie administracji podatkowej i zwrócenie się o techniczne doradztwo do Banku Światowego i MFW w kwestii ściągalności podatków.

Ustanowienie nadzoru bankowego, aby wyznaczyć i pilnować ostrożnościowe standardy dla działalności bankowej.

Wprowadzenie prawa wspomagającego prywatyzację, spółki joint ventures, jak i spółki giełdowe.

Podpisanie nowej umowy z Klubem Paryskim.

Uzyskanie nowych kredytów dwustronnych (w szczególności pożyczki równoległe i współfinansowanie z Japonii).

Negocjacje z krajami Europy w sprawie dostępu do rynków krajów Europy zachodniej.

Okres działania programu: Poza pierwszy rok

Ustanowienie lokalnej giełdy.

Ustanowienie dodatkowych instytucji dla lokalnej gospodarki rynkowej (np.: rynku pożyczek międzybankowych, rynku komercyjnych pożyczek krótkoterminowych).

Podpisanie wszystkich porozumień dotyczących redukcji długu (podlegających Planowi Bradie’go) z bankami komercyjnymi.

Zaimplementowanie programu prywatyzacji.

Kontynuowanie rozbijania przedsiębiorstw państwowych przez Komisję Antymonopolową.

Kontynuowanie upłynnienia niezyskownych przedsiębiorstw państwowych.

Tabela 4. Agenda i Grupa Operacyjna przygotowująca Program Ekonomiczny:

Główną rolą Grupy Operacyjnej powinno być przygotowanie szczegółów działań w trakcie pierwszych trzech miesięcy działania programu stabilizacyjnego, oraz zgrubne określenie środków potrzebnych podczas kolejnych trzech miesięcy. Najtrudniejszą częścią przygotowań będzie określenie aktualnego stanu budżetu i działań kredytowych, w celu ustanowienia pewnych środków zapewniających równowagę budżetową oraz ograniczenie emisji pieniądza. Trzeba podkreślić, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż po rozpoczęciu programu – deficyt budżetowy zostanie wyeliminowany z użyciem wymienionych środków.

Grupa Operacyjna będzie mieć dwa zadania, określenie zarysu działań oraz przygotowanie technicznej analizy na ich uzasadnienie. Dostarczymy w tym opracowaniu listę niektórych informacji, których techniczne przygotowanie stanie się wkrótce zadaniem dla Grupy Operacyjnej.

Zespół techniczny musi rozpocząć swoje prace od dokładnego sprawdzenia:

Wydatków budżetowych na wynagrodzenia, materiały, spłaty zadłużenia zagranicznego.

Listy wszystkich istniejących programów subsydiów, ze szczegółowym wypunktowaniem wydatków na każdy program.

Wpływów do budżetu, prognoz wpływów, z podziałem na typy opodatkowania.

Listy wszystkich zwolnień podatkowych, takich jak te dla eksporterów.

Alokacji udzielanych kredytów dla przedsiębiorstw państwowych, z podziałem na gałęzie gospodarki, i cel ich udzielania.

Listy gałęzi gospodarki, w których oczekuje się drastycznego obcięcia wydatków inwestycyjnych (lista będzie potrzebna z powodu konieczności poważnego ograniczenia wydatków inwestycyjnych w gospodarce).

Listy źródeł pieniędzy – o wysokim potencjale wzrostu (np.: ilość pieniędzy odzyskanych z powodu zlikwidowania deficytu budżetowego albo rozmiary korzyści z redukcji kredytowania przedsiębiorstw przez Bank Centralny).

Konieczne będzie także zrozumienie prawdopodobnych efektów unifikacji kursy wymiany (np. 3500 zł za 1$) we wszystkich aspektach gospodarki, włączając w to ceny różnych towarów, dochody, jakie uzyskają z tego tytułu różne gałęzie gospodarki i budżet. W tym celu Grupa Operacyjna powinna skupić się na następujących kwestiach:

  • Które gałęzie gospodarki nadal importują po oficjalnym kursie wymiany (830 zł) i jaki to jest wolumen finansowy.
  • Które gałęzie gospodarki nadal importują po przetargowym kursie wymiany (5000 zł) i po płynnym kursie wymiany (6000 zł) i jaki to jest wolumen finansowy (przynajmniej w zarysie).
  • Które gałęzie gospodarki eksportują po oficjalnym, przetargowym, czy płynnym kursie wymiany i jak wiele oraz które gałęzie wysyłają towary w kombinacji poszczególnych rodzajów kursów (np.: poprzez częściowe wstrzymywanie wpływów eksportowych).

W celu określenia polityki dotyczącej płac, będzie konieczna znajomość całościowego obciążenia budżetu wynagrodzeniami sektora publicznego (np.: administracji centralnej, przedsiębiorstw państwowych itp.)

Po zgromadzeniu tych danych, będzie możliwe formułowanie planu budżetowo-kredytowego, który pozwoli na niewielki wzrost dochodów i będzie przez to spójny z niskim poziomem inflacji i stabilnym kursem wymiany. Umożliwi on również ocenę możliwego wzrostu poziomu wynagrodzeń po usunięciu subsydiów (wzrost płac musi mieścić się w budżecie).

Kwestie długoterminowe reformy strukturalnej (takiej jak prywatyzacja) można dyskutować przez dłuższy okres i z mniejszym pośpiechem. W każdym razie, polityka reform będzie wymagać poważnego wkładu sektora legislacyjnego, podczas gdy działania stabilizacyjne będą przeprowadzane głównie przez sektor wykonawczy.

Tabela 5. Pewne wątpliwości co do Strategii Ekonomicznej koalicji rządowej:

W ostatnich tygodniach, w trakcie dyskusji, wiele aspektów planów Rządu zostało ujawnionych do opinii publicznej. Zanotowaliśmy kilka podstawowych problemów, związanych z dyskutowanymi propozycjami. Problemy te stanowią podstawę do żywienia poważnych wątpliwości co do zdolności Rządu do sformułowania i przeprowadzenia z sukcesem programu stabilizacji i urynkowienia.

Główne korzyści fiskalne mają pochodzić z obniżenia standardu życia robotników, ze wzrostu cen artykułów rolno-spożywczych i z podwyżek podatków. Robotnicy boją się nadmiernych kosztów stabilizacji:

  • Rząd wielokrotnie zawodził w negocjacjach dotyczących zmniejszenia długu z wierzycielami w postaci zagranicznych banków komercyjnych. Ostatnia umowa podpisana pomiędzy polskim rządem a bankami jest kompletnie nieadekwatna i nie uwzględnia ostatnich osiągnięć w strategii podejścia do długu.
  • Rząd wydaje się nie podejmować nawet prób obcięcia wydatków na marnotrawiące inwestycje. Program zdaje się polegać jedynie na cięciach poziomu konsumpcji. Aby ograniczyć spadek realnych wynagrodzeń, powinno być możliwym obcięcie marnotrawiących wydatków inwestycyjnych wynoszących kilka procent PNB (Produkt Narodowy Brutto).

Rząd nie przedstawił całościowego obrazu rozliczeń sektora fiskalnego. Większość analiz skupia się tylko na administracji centralnej, a budżety przedsiębiorstw państwowych oraz instytucji finansowych generalnie nie są uwzględniane przy wyliczeniach. Nawet analiza administracji centralnej wydaje się być w wielu aspektach niekompletna.

Rząd nie stworzył szczegółowej analizy dotyczącej zasad udzielania kredytów i ich wpływu na emisję pieniądza. W związku z tym, analiza inflacyjna jest poważnie niekompletna.

Rząd zakłada, że pod koniec roku nastąpi poważny wzrostu wpływów podatkowych, co pomoże zrównoważyć budżet, ale tego typu prognozy często okazywały się nietrafione i w warunkach wysokiej inflacji – tego typu prognoza wydaje się być wątpliwa. Z powodów społecznych i administracyjnych nie wydaje się, aby Rząd naprawdę uzyskał duży wzrost wpływów z podatków.

Rząd najwidoczniej nie planuje unifikacji kursu wymiany w najbliższej przyszłości, w sensie eliminacji różnicy pomiędzy oficjalnym kursem wymiany (850 zł) a rynkowym kursem wymiany (6000 zł). W tych warunkach eksport będzie penalizowany systemem sztywnego kursu ze względu na to, że przedsiębiorstwa te będą zmuszone sprzedawać obcą walutę po kursie niższym niż rynkowy.

Rząd proponuje bardzo stopniowy proces urynkawiania, który pozostawi wiele barier dla rozwoju oraz braki w wydajności, przez najbliższych kilka lat, co pozostawia otwartym pytanie czy ten plan kiedykolwiek osiągnie rezultat w postaci wykształcenia gospodarki rynkowej.

Rząd nie omawia kwestii, jak pobudzić poszerzenie sektora przedsiębiorstw prywatnych – pomimo faktu, że jest on krytycznie ważny dla przyszłego rozwoju Polski.

Rząd planuje zachować bardzo wysokie stawki podatkowe nakładane na jednostki i małe firmy. Takie podejście nie spowoduje zwiększenia przychodów z podatków, a usztywni i ograniczy rozwój nowych przedsiębiorstw.

Rządowa dyskusja nad prywatyzacją jest nieprzekonywująca, nadal istnieje uzasadniona obawa, że Rząd będzie próbował utrzymać realną kontrolę nad przedsiębiorstwami przechodzącymi proces prywatyzacyjny. Ponadto, głównym punktem, o który należy się martwić, jest kwestia, kto zbierze największe korzyści finansowe z procesu prywatyzacji.

***

 

Poniżej, do pobrania po kliknięciu, kopia oryginału z 1989r. w formacie Pdf

w języku angielskim – 3,3 Mb

Podsumowanie Proponowanego Programu Ekonomicznego Solidarności

 

 

Summary of the Proposed Economic Program of Solidarity

The economic program of Solidarity will seek to resolve the major economic problems facing Poland through a sudden and comprehensive jump to a market economy. This strategy can be called a “shock’ approach to Poland’s economic crisis, in contract to the muddling-along approach of the Coalition Government. The program will cause many sharp changes in prices, but within a few months prices will be stable and shortages will be alimintade. The real incomes of workers will be cushioned during this proces. The program will also produce a dramatic marketiration of the economy, in a process that will begin immediately and be carried out over several yerars.

The combination of a shock reform of prices, stabilization, and marketization, will halt the downward spiral of the economy and will restore economic growth, producing a sustained rising trend in living standards. The goals, strategy, and timetable for the proposed program are summarized in the tables that are attached. Another table describes some of the fundamental weaknesses of the economc plan of the Coaltion Government.

Price Reform

Solidarity will eliminate subsidies and price controls immediately, to establish meaningful prices in the economy. This is necessary so that Poland can function as a market economy. Without freeing prices, Poland will continue to suffer from severe shortages, black markets, and wasteful investments. Now businesses will not arise, or will arise in the wrong sectors that benefit from the perverse set of prices. After the prices liberalization, food prices and energy costs will rise sharply. In fact, the coal sector will earn enormous windfall profits, since coal prices will rise substantially. A special windfall profits tax will be imposed on the coal sector and other export sectors in order to cushion the effects of higher prices on wages.

A key stop toward market-determined prices will be a single, stable exchange rate for the zloty, which will guarantee that all prices of internationally traded goods (both imports and exports) will be determined by the prices in the world markets. The stabilization program will ensure that the exchange rate will remain stable (if stabilization were carried out today, the exchange rate could stabilize at about zł 3800=US$1).

Stabilization

After the one-time change in prices, the economic program will quickly stabilize the economy, putting an end to inflation and shortages, and establishing a stable exchange rate. Chronic and accelerating inflation in Poland has resulted from the excessive emission of zlotys by the Central Bank and the ensuing conversion of zlotys to dollars. The emission of zlotys has been used by the granting of large amounts of cheap credits to state enterprises. The key to stabilization, therefore, will be to eliminate the government budget deficit and to control credit.

The approach to stabilization taken by the Coalition Government has been to try cut the budget deficit at the expense of the workers, by relying on sharp increases in food prices. Solidarity will offer a more balanced and therefore successful approach, which will not unduly punish workers. Solidarity will cushion the impact of higher food prices through compensatory wage adjustment, and will cut much of the budget deficit by eliminating wasteful investment spending and reducing the burden of the payments on the foreign debt.

The economists of Solidarity have already outlined a proposal to reduce the external debt burden and to secure foreign financial assistance for restructuring of the economy. By following these proposal, Poland will begin to receive net resources from abroad, rather than to pay large amounts abroad, as has been necessary during the past eight years. The savings from reducing the foreign debt burden will provide a very substantial relief to the budget, thereby easing the pain of cutting the budget deficit. Only Solidarity has the international credibility to secure this cushion and to attract major new loans from the International Monetary Fund, the World Bank, and friendly foreign governments.

The Coalition Government has never prepared a comprehensive stabilization program, in which the budgetary and credit measures are carefully quantified and explained to the public. Solidarity will prepare a detailed set of budgetary measures to be able to assure the public that the measures will achieve the desired result of stopping the inflation and eliminating the shortages, and maintaining a stable value of the zloty.

The Shock Program and Living Standards

To some people, a shock program looks too dangerous because of the fear that it will produce a sharp decline in living standards. In truth, a carefully designed shock program can protect living standards despite the major adjustments of prices. Right from the beginning, the shock program will bring in new resources to the Polish economy from abroad, so overall there will be more goods to go around. In the Solidarity program, Solidarity will pay lose on the foreign debt and will receive new loans from abroad.

Moreover, at the start of the program fewer of the goods produced in the economy will be devoted to wasteful investment, leaving at least as many goods or even more to be consumed. Of course, price reform will benefit some sectors and harm others. Tax measures and partial wage indexation will help to even out the burden.

Even in cases where wage increases lag behind price increases, real living standards will probably be maintained or rise at the beginning of the program. First, many goods are not available at today’s price, but only at black market prices. Therefore, raising these prices does not really reduce living standards, as long as the new prices are at or below the black market prices, which is likely to be the case for many goods. Second, the wasted time spent in queues will be eliminated. Third, the end of inflation will increase the purchasing power of workers, since the value of the money in their wallets will no longer be eroded every day.

Even though the shock program will cause disruptions in the short run and no doubt pain for some in the society, the jump to a market economy will deliver a dramatic rise in productivity and therefore living standards over the next five years.

In any event, there is no viable alternative. Unless Poland jumps to a market economy, the current misery and chaos will surely continue. The approach of the Coalition Government will never halt the inflation and the economy will explode into a hyperinflation. Poland’s low productivity will simply fall further and further behind Western Europe.

Marketization

Solidarity will move aggressively to create a vigorous private sector economy. Solidarity will encourage a wide range of private activities, including self-proprietors, partnerships, joint-stock companies, and cooperatives. It will be necessary and possible to move very quickly to prepare the basic for private activities, something that the Coalition Government has not done. Immediately, Solidarity will eliminate a wide range of restrictions and punitive tax policies that hinder the private sector.

Import and export licensing will be removed, and the right of private enterprises to import and export will become automatic. Capital will be allowed to flow freely into and out of Poland, which will help Poland to attract foreign direct investment.

As Poland becomes more and more a market economy, its trade and overall economic integration with Western Europe will inevitably increase. The share of trade with the CMEA economies will decrease accordingly. To the extent possible, trade with the East should be conducted on a market basis, rather than on the bases of government plans.

There are many other immediate measures that will be taken. Foreign investment banks and commercial banks will be encouraged to participate directly in the Polish economy. New private domestic banks will be chartered, to compote with the existing banking institutions. A new Fair Trade Commission, reporting to the Parliament, will be treated to make that private firms enjoy equal treatment to state enterprises (in receipt of credits, in access to inputs, and so forth).

The existing state sector will be made more competitive in three ways. Workers council will increase their participation in the management of state enterprises, to ensure that such enterprises are run efficiently and honestly. Also, an Anti-Monopoly Commission, reporting to the Parliament, will move quickly to break up large state enterprises into smaller, more competitive units. Finally, and over a period of several years, major parts of the state sector will be privatized. Small enterprises (such as in the services sector) can be privatized quickly, while larger enterprises will require a more complex and therefore time-consuming process. Of course, many enterprises will remain in the public sector.

The Benefits of the Shock Program

–An initial, dramatic change in the structure of prices will cause some disruptions, but also the basis for a market economy.

–A reduction of debt payments, new loans from abroad, a cutback in wasteful investment spending, and partial wage indexation will all be used to cushion the effects of the initial shock.

–Within a few months, prices will be stable and shortages will be eliminated.

–During the first year, a vigorous private sector will be encouraged and many new business and work opportunities will emerge.

–During the following few years, the public sector will be cut back in size and made more competitive.

Table 1. Goals of Stabilization and Marketization

Stabilization

Stable prices without shortages

Balanced budget

Elimination of excessive credit expansion to state enterprises

Solution of the external debt crisis through reduction of the debt burden

Price Reform

Elimination of price controls and subsidies

Stable, unique, and convertible currency

Compensatory wage adjustments in conjunction with price reforms

Marketization of Economy

Regulatory and legal basis for a vigorous independent sector break up of large state enterprises into smaller, more competitive unites

Privatization of many state enterprises

Table 2. Strategy to Achieve Stabilization, Price Reform, and Marketization

Stabilization

The strategy to eliminate price inflation has several elements. They all aim to eliminate the emission of money by the Central Bank, and thereby to stabilize the value of the zloty. With a stable zloty, together with free markets, domestic prices will also remain stable. The strategy will protect the consumption levels of the population. This will differ from the Government’s strategy of trying to balance the budget mainly through food and energy price increases.

To eliminate the emission of money, the Government will quickly:

Eliminate subsidies to enterprises and the population, with partial compensation through higher wages

Cut back sharply on investment spending, focusing on firms that make leases at the new free-market prices

Impose strict controls on credit allocations to state enterprises from the Central Bank and commercial banks

Eliminate net payments to foreign commercial banks (either through refinancing of interest, a formal reduction of the debt vie the Brady Plan, on emergency unilateral actions)

Obtain fresh credits from the IMF and the World Bank

Price Reform

The strategy is to establish market-based prices in the economy. To do this, the Government will quickly:

Eliminate subsidies and price controls

Unify the exchange rate and liberalize trade that is, eliminate licensing restrictions on imports and exports. Domestic prices of tradeable goods will thereby be determined according to prices in world markets.

Some sectors (such as the coal industry) will enjoy large windfall profits after the changes in relative prices. Some of these windfall profits will be taxed away in order to collect government revenues in order to compensate workers for the price increases.

Marketization of the Economy

The strategy for marketizing the economy includes: establishing the basis for a vigorous independent sector; breaking up existing state enterprises so that they operate as smaller, competitive firms; privatizing parts of the state enterprise sector, beginning with smaller firms in the service sector and continuing later with large industrial firms.

To promote the independent sector, the Government will quickly:

Eliminate restrictions on the creation of independent enterprises (self-proprietorships, partnerships, joint-stock companies, cooperatives)

Guarantee fair treatment of independent enterprises by the state sector

Create a Fair Trade Commission, responsible to the Senate, for the promotion of the independent sector

Eliminate licensing and other trade restrictions for exports and imports of independent firms

Establish low and flat rates of taxation for individuals, state enterprises, and independent enterprises

Charter independent commercial banks, including branches of foreign banks

Invite foreign investment banks, including branches in Poland

Eliminate restrictions on foreign direct investments

To make the state sector more competitive, the Government will:

Break up state monopolies into smaller independent unite (an anti-monopoly commission, subject to Parliamentary oversight, will be established to design and implement this process)

Strengthen worker council so that they may participate in the management of state enterprises and assist the Government in the monitoring of the enterprises’ financial activities.

The Government’s privatization program will be based on the idea that the extent and pace of privatization will differ among economic sectors. Small-scale enterprises, particularly in the service sector, can be privatized most quickly and simply. Large enterprises will require detailed investigation to determine whether they are good candidates for privatization and, if so, the most appropriate method to be used. Some “natural monopolies” (where a large-scale of productions is required for efficient operation) will remain public enterprises.

To carry out privatization, the Government will:

Seek technical assistance from the World Bank

Invite foreign investment banks to suggest schemes and prepare valuations for enterprises to be privatized

Prepare within one year a program for extensive privatization of the state enterprise sector

Table 3. Approximate Chronology for the Economic Program

Pre-program Period

Task force preparation of economic program (see Table 4.)

Informal discussions with IMF, World Bank, and official creditors, to accelerate new lending in support of the economic program

Informal discussions with foreign investment and commercial banks

Senate Economic Committee hearings on future economic reforms (with the goal to identify the impediments to independent sector activity in Poland)

Program Period: Immediate Measures

Unify and fix the exchange rate, with a sharp devaluation of the official exchange rate (today, the appropriate new rate would be about zł 3500=US$1)

Following the devaluation, budgetary and financial policies will be pursued to make sure that the exchange rate is kept stable, and that there is no gap between the official rate and the unofficial rate

Foreign exchange operations can be conducted freely by all enterprises, households, and financial institutions (there will be no requirements to surrender foreign exchange earnings)

Eliminate virtually all subsidies

Earmark ½ to ¾ of subsidies savings to increase wages

Create special windfall profit tax on coal sector to compensate for the sharp rise in internal coal process

End preferential interest rates for all Central Bank credits to the non-housing enterprise sector

Raise interest rates above inflation

Cut back sharply on central bank investment credits, particularly to loss-making sectors

Eliminate import and export licensing for independent enterprises

Eliminate excess wage tax on enterprises

Introduce low flat import tax (20 percent on import value)

 

Initiate formal negotiations with the IMF and the World Bank for financial support for the economic program

Notify commercial bank creditors of the need to initiate debt reduction negotiations in the context of the Brady

Plan, end request interim financing to cover interest obligations falling due over the next 12 months

Suspend all interest payments to the commercial banks pending the arrangement of the interim credit lines

Notify the Paris Club (official bilateral) creditors of the need for a comprehensive three-year rescheduling of interest and principal obligations

Request debt relief from the CEMA countries

Program Period: Months 1-3

Formulate system for privatization of small-scale enterprises (e.g. restaurants, shops, transport)

Begin operations of Anti-Monopoly Commission and Fair Trade Commission

Legislate low and flat rates of taxation for individuals and independent enterprises

Submit legislation on eliminating restrictions on foreign direct investment

Begin participation of workers councils in the financial management of the major state enterprises

Emergency credit lines will be available to firms only for the purpose of making wage payments. For these firms, all credits for investment spending will be cut off during the period in which loans for wage payments are being made

Maintain high real interest rates in support of price and exchange rate stability

Create an inter-enterprise short-term lending market

Sign letter of intent with IMF for three-year Extended Arrangement

Sign program with World Bank for Structural Adjustment Loan

Open local offices of the IMF and World Bank for resident representative

Program Period: Months 3-12

Initiate tax reform legislation (especially the replacement of the turnover tax by a value added tax mechanism, and the creation of a low flat income tax)

Allow the chartering of new independent banks

Strengthen tax administration and request technical assistance from the World Bank and IMF on improving tax collections

Establish a Superintendency of Banks to formulate and maintain prudential standards for banking operations

Introduce legislation to support privatization, joint ventures, and the formation to joint-stack corporations

 

Sign new Paris Club agreement

Obtain new bilateral credits (in particular, parallel lending and co-financing from Japan)

Negotiate with the European Community for access to West European markets

 

Program Period: Beyond First Year

Establish local stack exchange

Establish additional institutions for local capital market

Establish additional institutions for local capital market (e.g. interbank lending market, short-term commercial loan market)

Complete debt reduction agreement (under Brady Plan) with the commercial banks

Implementation of privatization program

Proceed with the break-up of state enterprises by the Anti-Monopoly Commission

Proceed with liquidation of unprofitable state enterprises

 

Table 4. Agenda for Task Force to Prepare Economic Program

The main role of the Task Force should be to prepare in detail the policies for the first three months of the stabilization program, and a rough outlines of measures for the period that will follow beyond the first three months. The hardest part of the preparation will be to establish the current state of the budget and credit policies, in order to establish how firm the measures must be in order to balance the budget and restrict the emission of money. It is very important that when the program is started there be a high probability that the budget deficit will be eliminated by the measures being carried out.

The Task Force will have two tasks to formulate the outlines of policy and to prepare the technical analysis to support the policy decisions. We will provide in this memo a listing of some of the information that will soon be necessary for the Task Force to carry out the technical work.

The technical team must begin with a careful accounting of:

budget expenditures on wages, materials, payments on foreign debt

all existing subsidy programs, with a careful enumeration of spending under each program

budgetary revenues, and forecasts of revenues, by type of taxation

all existing tax exoneration schemes, such as these for exporters

Credit allocation to state enterprises, by sectors, and by stated purpose

the sectors in which it is expected that investment spending will be sharply curtailed (for this purpose, it will be necessary to have a breakdown of investment spending actors sectors in the economy)

the sources of money supply growth )for example, the amount of money supply increase owing to the budget deficit or to the extension of Central Bank credit to enterprises and households)

It will also be crucial to understand the likely effects of exchange rate unification (e.g. at zł 3500=US$1) on all aspects of the economy, including the prices of various goods, the incomes that will be earned in various sectors, and the budget. For this purpose, the Task Force should focus on the following matters:

which sectors currently import at the official exchange rate (zł 830), and at what level of imports

which sectors currently import at the auction exchange rate (zł 5000), and at the free exchange rate (zł 6000), and at what levels of imports (at least approximately)

which sectors export at the official, auction, and free exchange rates, and how much, and which sectors export at some combination of these rates (for example, through a partial retention of export earnings)

In order to formulate wage policies, it will be important to know the size of the overall wage bill by various parts of the public sector (e.g. central government, state enterprises, etc.)

After these data are assembled, it will be possible to formulate a budgetary and credit plan that will allow for small growth of the money supply, and that will thereby be consistent with low inflation and a stable exchange rate. It will also be possible to judge the amounts that wages can be increased after the removal of subsidies (the wage increases must be consistent with a balanced budget).

Long-term issues of structural reform (such as privatization) can be discussed over a longer time period, and with less urgency. In any event, the structural policies will require a heavy input by the legislature, while the stabilization policies will be carried out mostly by the executive branch.

Table 5. Some Doubts Concerning the Economic Strategy of the Coalition Government

In recent weeks, the various aspects of the Government’s plans have been revealed in public discussion. We note several fundamental problems with the proposals that are under discussion. These problems raise profound doubts about the ability of the Government to formulate and carry but a successful program of stabilization and marketization.

The bulk of fiscal adjustment is supposed to come out of a reduction of living standards of works, by raising the price of agricultural goods and by raising tax revenues. Workers will fear excessive costs in the stabilization:

  • The Government has failed repeatedly to negotiate any debt relief from the foreign commercial bank creditors. Once again, the deal signed between the banks and the Polish Government in recent weeks is thoroughly inadequate, and fails to incorporate recent advances in the debt strategy.
  • The Government seems to have made no attempt to cut back on wasteful investment spending. The program seems rather to rely entirely on cuts in real consumption levels. To limit the fail of real wages, it should be possible to cut wasteful investment spending by several percent of GNP.

The Government has not presented a comprehensive accounting of the fiscal sector. Most of the analysis focuses only on the central government, and the budgets of the state enterprises and the financial institutions are not generally included in the accounting. Even the analysis of the central government appears to be variously incomplete.

The Government has not made a detailed analysis of how its credit allocation policies contributes to the overall emission of the money. Thus, the analysis of inflation is seriously incomplete.

The Government is assuming that a major increase in tax revenues will occur later this year that will help to balance the budget but such forecasts have often proved to be incorrect, and under the conditions of high inflation the forecast this year also seems to be dubious. For administrative and social reasons, it is unlikely that the Government will really achieve a large increase in tax revenues.

The Government is apparently not planning to unify the exchange rate at any time in the near future, in the sense of eliminating the gap between the official exchange rate (zł 850) and the market clearing rate (zł 6000). Under these conditions, exports will continue to be penalized by the exchange rate system since they will have to sell their foreign exchange at less than the market clearing rate.

The Government proposes a very gradual process of marketization, which will leave many barriers and inefficiencies for the next several years, and will leave open the question of whether the plan will ever really achieve the development of a market economy.

The Government does not discuss the issue of how to promote the expansion of the independent enterprise sector, despite the fact that the independent sector is vital for Poland’s future growth.

The Government is planning to maintain very high marginal rates of taxation on individuals and small enterprises, a policy which is unnecessary to raise revenues, and which stiffs the development of new enterprises.

The Government’s discussion of privatization is unconvincing, still there is legitimate concern that the Government will try to maintain real control over the enterprises undergoing privatization. Also, there is reason to worry about who will reap the financial benefits from the process of privatization.

Transkrypcja i tłumaczenie – Zbigniew Galar

Źródło: http://jeffsachs.org/wp-content/uploads/2014/06/Poland-Reform-Memo-1.pdf

B
Co myślisz o tym artykule? Wyraź swoją opinię - zgrilluj tosta!
  • bardzo ciekawy-wypieczony tost (0)
  • w porządku-niezła grzanka (0)
  • potrzebny-smaczny tost (0)
  • średni-przeciętny tost (0)
  • nie podoba mi się-spalony tost (0)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *