Pomiędzy błogosławieństwem dnia i nocy

Ten świecący światłem odbitym srebrnoczarny zlepek prawie wyłącznie ziemskich skał, nasz Księżyc, po którym stąpaliśmy 50 lat temu, jest ważny i namacalny w naszej wiedzy i kulturze. Starożytni Sumerowie rządzący Mezopotamią przez okres trzeciego tysiąclecia przed naszą erą wierzyli w niego jak w bóstwo, nadając mu imię Nanna i Suen [1].

Był on światłem nocy, będąc jednocześnie bóstwem przeciwstawnym wobec głównego bóstwa – Słońca. Jego symbolem jest półksiężyc z Księżycem w pełni unoszącym się powyżej, ukazującym tym samym wszystkie fazy Księżyca równocześnie. Bogini Isztar będąca symbolem miłości i wojny na obszarze całego Bliskiego Wschodu nazwana została królową nocy, ponieważ była córką Suena.

Będący zbawcą hodowców zwierząt na pustyni, umożliwiając im życie na niej i podróżowanie po obszarach niezdatnych do funkcjonowania za dnia z powodu zbyt wysokiej temperatury, był jednocześnie najważniejszym z bóstw ludów semickich, które zapożyczyły jego wyznawanie od Sumerów, zmieniając nieco też jego imię – z Suen na Sin.

Wśród powszechnego politeizmu i wiary w pomniejsze pustynne duchy takich jak np. wiry pyłowe – dust devils, zaczęto wyróżniać najważniejszego z bogów, nadając Sinowi unikatowy w tym panteonie tytuł al-ilah, oznaczający tyle, co „bóstwo – najwyższy byt”. Tytuł ten zaczęto wkrótce skracać do formy, która posłużyła do nadania mu tytułu tego jako imienia własnego.

Takim właśnie imieniem posługiwał się ojciec Mahometa z klanu Banu Haszim, który należał do rodziny opiekującej się świątynią o nazwie Bajt Allah al-Haram mieszczącej się w Mekce.

Słowo „Allah” było więc znane na długo przed narodzinami islamu. Miejsce kultu wybudowano wokół czarnego kamienia w srebrnym kole noszącego nazwę al-Hadżar al-Aswad i będącego symbolem boga księżyca – Sina. To dlatego też nowa mahometańska religia tak szybko rozpowszechniła się wśród ludów arabskich, bo stanowiła ona zespół zakazów i nakazów w domniemaniu pochodzący od najważniejszego i dobrze wszystkim znanego od tysiącleci bóstwa. Kaaba, czyli symbol Księżyca w świątyni Allaha, obchodzony jest siedmiokrotnie, minimum raz w życiu (przez każdego muzułmanina) i do niego właśnie wierni kierują swe modlitwy codzienne, pięć razy dziennie, starając się modlić ciałem zwróconym w kierunku Mekki.

Allah jest bogiem ciemności, cieni, przebiegłości i sprytu, kulturę Zachodu z kolei ukształtowała najbardziej bogini jasności, otwartości i bezpośredniości – Słońce. W strefie umiarkowanej nasza gwiazda była dawcą ciepła i życia. W starożytnym Egipcie została wyniesiona do pozycji bóstwa najwyższego i nosiła męskie imię – Ra.

Z kolei w religii chrześcijańskiej Słońce dzięki spuściźnie egipskiej jest wyznawane w postaci mocno spersonifikowanej, a jego wędrówki po niebie symbolizuje m.in. historia życia Jezusa.

Zmagania pomiędzy kulturą Zachodu a kulturą arabską, to nic innego jak wieczna w kulturze ludzkiej wojna prowadzona per proxy pomiędzy najważniejszymi ciałami niebieskimi, dominium dnia i nocy, światła i ciemności, skwaru i chłodu, czyli Słońca i Księżyca.

Zbigniew Galar

[1] Hall M., A Study of the Sumerian Moon-god, Nanna/Suen, University of Pennsylvania, 1985.

B
Co myślisz o tym artykule? Wyraź swoją opinię - zgrilluj tosta!
  • bardzo ciekawy-wypieczony tost (6)
  • w porządku-niezła grzanka (5)
  • potrzebny-smaczny tost (3)
  • średni-przeciętny tost (1)
  • nie podoba mi się-spalony tost (1)

8 komentarzy

  1. Mam takie „zbiegowisko” w głowie że, nie rozumiem czy w Egipcie był politeizm, czy monoteizm i kto był najwyższym bogiem (?), słońce -Ra ,czy też już, „bóg żydowski” którego przecież Mojżesz „wymyślił ” dopiero po ucieczce z Egiptu. Może Torę przepisał z papirusów egipskich ?

    • Robotniku,

      wśród ludu, niewolników był politeizm, wśród elit monoteizm.

    • idea jednego boga była wielką tajemnicą kapłanów egipskich do której byli dopuszczani tylko najwyżsi rangą dostojnicy państwowi, pamiętasz może szalonego faraona który ustanowił nową stolicę Egiptu, za ujawnienie tej tajemnicy jego imię zostało wytarte z wszystkich inskrypcji i tą właśnie ideę przejął Mojżesz i ujawnił ją swojemu narodowi, w związku z tym musieli uciekać z Egiptu i 30 lat siedzieć na pustyni to że powstał naród, zawdzięczają właśnie tej idei, została ona dopasowana do kultury Semitów czyi późniejszych Żydów a Boga nazwano JHWH ponieważ w pisowni Semitów nie używano samogłosek, dzisiejsza forma JAHWE jest transkrypcją, dopiero podczas pobytu na pustyni Mojżesz stworzył prawa tej religii w postaci kodeksu czyli kamiennych tablic, które zresztą w gniewie rozbił i musiał zrobić je od początku itd…..

  2. „………….Z kolei w religii chrześcijańskiej Słońce dzięki spuściźnie egipskiej……………”- boję się że wątpię . To Żydzi „zaszczepili ” zachodowi chrześcijaństwo „jakby niestety”. Wtedy właśnie lokalne bóstwa musiały „zejść do kanałów” ze słońcem na czele .

    • musisz wziąć pod uwagę nieco szerszą perspektywę, Żydzi pobrali swoją ideę poprzez Mojżesza właśnie od Egipcjan, to tam powstała idea która ich zapłodniła i była dostępna dla kapłanów i rodziny królewskiej

      • Mojżesz dowiedział się na królewskim ,egipskim dworze, ze Bóg izraelitów, stworzył boga egipcjan ,Ra ????????????????????

        • Jeszcze raz, wśród ludu egipskiego kultywowano politeizm, rozpowszechniony wśród wielu społeczeństw tamtego regionu. Żydzi również w niego wierzyli – jeśli pamiętasz może historię złotego cielca – czyli Apisa. Natomiast kapłani, którzy również szkolili dwór królewski, w końcu faraon był bóstwem, ale również najwyższym kapłanem, przekazywali wiedzę zastrzeżoną o jednym najwyższym bóstwie i wiedzę tę posiadł Mojżesz jako członek dworu, generał i przyszywana rodzina królewska. Według ówczesnych, wiedza ta leżała u podstaw potęgi Egiptu, i tak chciał ją wykorzystać Mojżesz dla swojego narodu. Przez 40 lat trzymał ich na pustyni aby zapomnieli o niewoli i starych bogach, a kiedy zbuntowali się i postawili z powrotem Apisa, wymordował 3000 swoich ludzi

        • Robotniku,

          „Mojżesz dowiedział się na królewskim egipskim dworze, że Bóg izraelitów stworzył boga Egipcjan, Ra?” – pyta Pan, a przecież Diuk zupełnie co innego Panu odpowiedział 🙂 .

          Otóż Diuk napisał tyle, że Mojżesz dowiedział się na egipskim królewskim dworze o bogu Egipcjan (czyli o monoteizmie, który zarezerwowany był właśnie dla kapłanów i królewskich dworów, mówiąc krótko – dla elit) i wiedzę tę – o wierze monoteistycznej Egipcjan – Mojżesz przetransponował na grunt żydów (a w zasadzie na ludy semickie i na ich tradycje).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *