XX wiek, wiek zbrodni i przesądów

XX wiek, wiek zbrodni i przesądów

W naszej świadomości coraz częściej powstaje niezwykły, mozaikowy obraz świata, wygląda on jak gazeta, tabloid – tylko, że żywy i ruchomy. Wciąż, jak w kalejdoskopie, zmieniają się w nim obrazy i treści. Strona internetowa to nowy rodzaj nośnika informacji; jej ciągle zmieniająca się struktura i dynamiczna forma prowadzą także do zmian w naszym postrzeganiu świata. Zmiany te powodują ewolucje naszego postrzegania świata oraz zmieniają pojemność naszych możliwości przyjmowania informacji. Wpływają również na sposób interpretacji świata oraz na nasze umiejętności jego rozumienia. Co więcej, nasze poglądy zmieniają się i wypośrodkowują, stając się coraz mniej skrajne. W tej karuzeli informacyjnej, wieści z wojny, gdzie dokonano brutalnego mordu, sąsiadują obok wieści ze sklepu o zakupie ślicznej bluzeczki. Świat naszej informacji przypomina kalejdoskop układający się w nieustannie zmieniające się wzory, powoli zaczynamy dostrzegać prawidła układających się wzorów i uczymy się wyławiania interesujących nas informacji z papkowatej sałatki medialnej. Skok jakościowy, jaki dokonał się w stosunku do epoki przed-internetowej, jest ogromny i jeszcze nie dostrzegamy jego wymiaru. A wciąż pojawiają się nowe sposoby przekazywania informacji współbieżnie, czyli tak, że pojawia się ich kilka równocześnie. Takim tropem podąża również telewizja, podając obraz ze studia z wozu transmisyjnego oraz jednocześnie pasek informacyjny na dole ekranu, o reklamie i logach już nie wspomnę; to bardzo złożony obraz do odebrania i wynika bezpośrednio z doświadczeń internetowych. Internetem wspiera się również radio, coraz częściej utrzymując poprzez niego i telefon stały kontakt ze słuchaczami. Najsłabiej wypada tu prasa i chociaż się wspiera różnymi elementami dodatkowymi, to jednak parcelacja rynku i powolne tempo wydawnicze nie pozwala jej dotrzymywać kroku reszcie, powoli spychając ją w obszar raczej środowisk opiniotwórczych niż podających informacje.

Jeszcze dwadzieścia lat temu, ludzie z pokolenia, które musi odejść, mieli poważne kłopoty z percypowaniem informacji, jakie podawał wtedy popularny magazyn informacyjny i telewizyjny tzw.: „Teleekspres”, a ponieważ tempo podawania informacji było za szybkie i nie byli jej w stanie przyjąć, do telewizji napłynęła fala protestów i postulatów zaszokowanych telewidzów starszego pokolenia.

Pamiętajmy, że były to czasy, gdy powodem do dumy i prestiżu społecznego było między innymi mieszkanie przez całe życie w jednym miejscu, praca przez całe życie w jednym zakładzie pracy, trzydziestoletnia kobieta niezamężna, to była stara panna, a dziecko ze związku nieuświęconego małżeństwem, to bękart.

Pozwólcie, że przytoczę wam jeszcze kilka elementów świata, który odszedł wraz z XX wiekiem. Na początku tego wieku wciąż jeszcze kupowało się jedne meble na całe życie, były one wykonywane solidnie z pełnego drewna i w razie usterek, dawały się naprawić. Każda rzecz była wykonywana w sposób, który zapewniał jej użycie przez kilka pokoleń niejako na wyrost, i to mówiło o wartości przedmiotu oraz jego solidności, co stanowiło najważniejszą jego funkcjonalną ocenę. Źródłem informacji było radio oraz prasa, ale nie istniało w nim pojęcie news, wprawdzie aktualności były podawane, i to bez ociągania się, ale istotą wiadomości była ich zrównoważona treść, co stanowiło oś zasadniczą nawet prasy sensacyjnej.

Odzież, jak i przedmioty codziennego użytku, także były oceniane według kategorii jakości ich przetrwania oraz solidności wykonania, zużytych butów i skarpetek nie wyrzucało się, lecz buty oddawało się do szewca, aby służyły co najmniej siedem lat, natomiast skarpetki się cerowało. W koszulach zmieniano mankiety oraz kołnierzyki, których zapas można było dokupić do każdej koszuli.

W większości domów w ramach wychowywania dzieci istniały specjalne przyrządy wychowawcze w formie pasa lub też kija, jak również narzędzia skonstruowanego specjalnie w tym celu; narzędziem codzienności szkolnej w ramach wychowawczego oddziaływania szkoły były drewniane ciężkie piórniki, którymi bito w dwa rodzaje sposobów: albo „na płask”, albo kantem po dłoni lub też po palcach, co powodowało napłynięcie krwi do nich i uniemożliwiało zamknięcie ręki. Do tego celu służyła również linijka, także używana na dwa sposoby; początkowo stosowano jeszcze karę chłosty na goły tyłek przy całej klasie, ale ze względu na koedukacyjne klasy, w końcu zrezygnowano z tego przedstawienia, ponieważ naruszało to moralność w szkole. Do kar używanych w klasach stosowano również klęczenie w rogu klasy, klęczenie z podniesionymi rękoma, klęczenie z podniesionymi rękoma na maku lub na grochu.

W czasach, o których piszę, mądrość ludowa była ceniona na miarę mądrości nauki i na takiej samej zasadzie cytowana jako spadek intelektualny po przodkach. W tym obszarze – prócz tysiąca mądrości na każą okazję – posiadano również kilka często cytowanych i powtarzanych, a to mianowicie – „dzieci i ryby głosu nie mają” – co oznaczało zakaz mówienia przy dorosłych, jeśli nie uzyskało się specjalnego zezwolenia od dorosłego, oraz – „jak się kobiety nie bije, to jej wątroba gnije” – interesującym dodatkiem do tego przysłowia były wątpliwości kobiet nie bitych, które uważały się za niekochane, ponieważ mąż poświęcał im za mało uwagi, pan domu, senior lub seniorka zajmująca centralne miejsce w domu, ograniczała swoją aktywność w domu do wydawania poleceń oraz nadzorowania dokładności ich wykonywania.

W takim świecie narodziło się wiele wspaniałych idei i myśli, ale także wiele koszmarów, dokonaliśmy w nim wielu niesamowitych odkryć i heroicznych czynów, jednocześnie również niewyobrażalnych zbrodni, w takim świecie był możliwy faszyzm i komunizm, ale także bezlitosny wyzysk, jesteśmy spadkobiercami tego świata.

W takim świecie informacja nie miała znaczenia takiego, jakie przypisujemy jej dzisiaj, ważniejszą rolę odgrywała tradycja oraz rzetelność.

Przykłady te, może i skrajne, prowadzą natomiast do widocznej dla wszystkich obserwacji kompletnego zagubienia i bezsilności starszego pokolenia wobec nowej rzeczywistości, jeśli nawet ludzie ci posługują się Internetem, komunikatorami, czy wreszcie elektroniczną pocztą, to jednak nie do końca rozumieją to, czym się posługują, traktując tę rzeczywistość jako zastępczą i nie odbierając jej jako realnej. Nie mogąc dotknąć realnego przedmiotu, jakim była skrzynka pocztowa, gmach poczty czy list, nie wierzą w realność takiego świata, traktując go jako rodzaj swoistej zabawy.

Tego błędu nie popełniają już nowe pokolenia, dla nich ciągły i bieżący dostęp do informacji jest nie tylko przyjemnością, dla nich to już konieczność. Potrzeba bycia online jest tak samo istotna, jak umiejętność czytania czy pisania, a stały element stymulacji tej potrzeby powoduje głęboki psychiczny niedosyt w momencie braku dostępu do niej. Jakie są natomiast skutki takiej stałej wirtualizacji naszego życia, to już inna kwestia, na następny artykuł.

XX wiek jest najbardziej koszmarnym okresem w historii świata i ludzkości pod względem ilości konfliktów zbrojnych oraz zdziczenia obyczajów wojennych.

Wojna nie tworzy bohaterów – wojna sieje śmierć.

W ciągu 90. lat XX wieku zarejestrowano około 180 konfliktów zbrojnych, z czego 140 z nich miało miejsce po drugiej wojnie światowej. W konfliktach tych zginęło ponad 87 milionów ludzi, a liczba rannych i okaleczonych nie jest możliwa do ustalenia. Natomiast wiadomo, iż ilość ludności cywilnej, która ginie przy tej okazji wzrasta systematycznie od około 5% podczas I wojny światowej, do 50 % w czasie II wojny światowej, a już w wojnie wietnamskiej stanowiła 70 % ogólnych strat ludzkich. W wojnach domowych oraz konfliktach lokalnych po II wojnie światowej zginęło od 12 do 35 mln. ludzi. Na terenach po zakończonych działaniach wojennych pozostało około 110 mln. min. W wojnach partyzanckich z bronią w ręku walczyło około 200 tysięcy dzieci. W Europie w latach 1914 – 1922 było, co najmniej, 5 mln. ludzi, którzy zostali wygnańcami, w 1945 było ich już 40 mln. Wojna w drugiej połowie  XX wieku stała się wojną totalną, niszczącą nie tylko siły zbrojne wroga, ale również  społeczeństwo, traktując naród jako wroga całościowo, w tym kobiety i dzieci. Przedmiotem agresji jest całe środowisko naturalne, które może stać się miejscem będącym punktem oporu partyzanckiego, dlatego stosuje się metodę spalonej ziemi.

Spis 75 wojen XX wieku:

1.Wojna wenezuelska – 1902 – 1903
2.Wojna rosyjsko-japońska – 1904 – 1905
3.Powstanie Maji-Maji – 1905 – 1907
4.II wojna w Ameryce Środkowej – 1906
5.Wojna Hondurasu z Nikaraguą – 1907
6.II wojna hiszpańsko-marokańska – 1909 – 1910
7.Wojna włosko-turecka – 1911- 1912
8.I wojna bałkańska – 1912 1913
9.II wojna bałkańska – 1913
10.Powstanie wielkanocne – 1916
11.I wojna światowa – 1914 – 1918
12.Wojna polsko-bolszewicka – 1919 – 1921
13.Wojna domowa w Rosji – 1917 – 1923
14.Irlandzka wojna o niepodległość -1919 – 1921
15.Wojna Rifenów – 1921 – 1927
16.Irlandzka wojna domowa – 1922 – 1923
17.Chińska wojna domowa – 1927 – 1950
18.Wojna włosko-abisyńska -1935 – 1936
19.Hiszpańska wojna domowa – 1936 – 1939
20.II wojna światowa – 1939 – 1945
21.Wojna domowa w Grecji – 1946 – 1949
22.Wojna indochińska – 1946 – 1954
23.I wojna izraelsko-arabska – 1948 – 1949
24.Chińska interwencja w Tybecie – 1950 – 1951
25.Tunezyjska wojna o niepodległość – 1952 – 1956
26.Powstanie Mau-Mau – 1952 – 1960
27.Marokańska wojna o niepodległość – 1954 – 1962
28.Algierska wojna o niepodległość – 1954 – 1962
29.Konflikt cypryjski – 1955 – 1959
30.Wojna tunezyjsko-francuska – 1958 – 1961
31.Kryzys w Kongo – 1960 – 1965
32.Wojna domowa w Angoli – 1961 – 1975
33.Wojna o niepodległość Gwinei –Bissau – 1963 – 1974
34.Wojna o niepodległość Mozambiku – 1964 – 1974
35.Wojna domowa w Czadzie – 1965 – 1990
36.Wojna domowa w Nigerii – 1966 – 1970
37.Wojna sześciodniowa – 1967
38.Wojna na wyczerpanie – 1968 – 1970
39.Wojna futbolowa – 1969
40.Wojna Jom Kippur – 1973
41.Wojna libańska – 1982 – 1985
42.Wojna wietnamska – 1957 – 1975
43.Wojna indyjsko-pakistańska – 1971
44.Wojna somalijsko-etiopska – 1977
45.Wojna chińsko-wietnamska – 1979
46.Radziecka wojna w Afganistanie – 1979 – 1989
47.Wojna irańsko-iracka – 1980 – 1988
48.Wojna o Falklandy – Malwiny – 1982
49.Inwazja na Grenadę – 1983
50.Wojna w Darfurze – 1983, i trwa
51.Wojna domowa w Somalii – 1988, i trwa
52.Wojna domowa w Liberii – 1989 – 1996
53.Wojna domowa w Etiopii – 1989 – 1991
54.Wojna ormiańsko-azerska – 1988 – 1994
56.Wojna domowa w Nigerze – 1990 – 1997
57.I wojna w Zatoce Perskiej – 1990 – 1991
58.Wojna domowa w Rwandzie – 1990 – 1993
59.Wojna Tuaregów – 1990 – 1995
60.Wojna w Osetii Południowej – 1991 – 1992
61.Wojna domowa w Sierra Leone – 1991 – 2002
62.Wojna dziesięciodniowa – 1991
63.Wojna domowa w Dżibuti – 1991 – 1994
64.Wojna w Chorwacji – 1991 – 1995
65.Wojna domowa w Algierii – 1991 – 2002
66.Wojna abchasko-gruzińska – 1992 – 1994
67.Wojna w Bośni – 1992 – 1995
68.Wojna domowa w Tadżykistanie – 1992 – 1997
69.Wojna domowa w Burundi – 1993 – 2005
70.Ludobójstwo w Rwandzie – 1994
71.Wojna domowa w Jemenie – 1994
72.I wojna w Czeczenii – 1994 – 1996
73.Wojna domowa w Kongo – 1996 – 2003
74.Wojna w Kosowie – 1998 – 1999
75.II wojna w Czeczenii – 1999 – 2009

Leonard Jaszczuk

 

Jako źródła faktograficzne służące do uporządkowania pewnych kluczowych dat, pomocna okazała się Wikipedia.

 

B
Co myślisz o tym artykule? Wyraź swoją opinię - zgrilluj tosta!
  • bardzo ciekawy-wypieczony tost (3)
  • w porządku-niezła grzanka (1)
  • potrzebny-smaczny tost (1)
  • średni-przeciętny tost (0)
  • nie podoba mi się-spalony tost (0)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *